DE GIFT

In elke cultuur vormt het geschenk, de gift een belangrijk onderdeel in de communicatie. Marcel Mauss' Essai sur le don uit 1923 is het standaardwerk over het "totaal verschijnsel" van het geven van geschenken. De essentie, meende Mauss, ´wordt weerspiegeld in drie soorten verplichtingen: de plicht te geven, de plicht te ontvangen, en de plicht om terug te geven. Het is een kwestie van wederkerigheid.´ Op de Trobriand-eilanden, die in een kring liggen ten oosten van Nieuw-Guinea, maakten de eilanders onderscheid tussen verschillende soorten giften, armbanden en kettingen, openingsgiften, tussen- en retourgiften. De ene geschenken gingen alleen oostwaarts, de andere alleen westwaarts. Die geschenken kwamen elkaar op een gegeven moment tegen, ze kruisten elkaar. Want een van de meest fundamentele wetten die aan het geven ten grondslag liggen, ook in onze cultuur, is dat geschenken moeten blijven worden gegeven. Je mag niet ophouden. ´De gift moet in beweging blijven.´ Een cultuur waarin geen geschenken worden gegeven, kan je je niet voorstellen. Het zou kaal zijn, zo ontzettend saai.

Sommige mensen zijn niet in staat tot geven: ze zijn gierig, onattent, of vinden zichzelf zo weinig de moeite waard dat ze zich schamen om iets van zichzelf te onthullen in een geschenk. Iets "verkeerds" geven is erg. ´Het geschenk is als het ware een looking-glass self´, want ´de gift kaatst als een spiegel onszelf terug in het beeld dat wij ons van de ander gevormd hebben.´ Geschenken onthullen iets.